Epimelea

Bibliotheek

Waarom vind ik het moeilijk om plaats te maken voor een jongere?

Twaalf jaar lang stelde jij het jaarverslag op. Dit jaar vraagt je leidinggevende of een nieuw teamlid dit werk kan overnemen, terwijl jij als vraagbaak beschikbaar blijft. Je beoordeelt het voorstel als verstandig. Die avond blader je zonder duidelijke reden terug in het verslag van het voorgaande jaar.

Wanneer de nieuwe collega een week later een vraag stelt, is jouw antwoord korter dan de situatie vereist.

Negen regels over opvolging

P. A. de Génestet werkte dit thema uit in een gedicht van negen regels dat begint als een rekensom: een naam verwerven zegt weinig, de naam behouden is al meer. De derde stap:

“Voor den jongre plaats te maken, Die u volgt in Glories gunst – Dat is vaak de grooter kunst.”

— P. A. de Génestet, “Dat’s de kunst”, De dichtwerken van P.A. de Génestet, Amsterdam, Gebroeders Kraay, 1877, p. 266

De dichter noemt het geen plicht en ook geen wijsheid die met de jaren vanzelf komt. Hij beschouwt het als een kunst en stelt die boven de twee dingen waar de meeste mensen hun leven aan besteden.

De betekenis van ‘kunst’

Een kunst beheers je niet automatisch. Dat neemt de scherpte weg uit de zelfbeschuldiging die je jezelf misschien maakt. Plaats maken is simpelweg moeilijk. Dat betekent niet dat je gierig bent of de jongere niets gunt.

De Génestet voegt eraan toe: zonder wrevel, zonder spijt. Opstaan lukt de meeste mensen wel. Wat moeite kost, is opstaan zonder dat er iets in je blijft schuren.

De plek en wie erop zat

Een plek is zelden alleen een taak. Het jaarverslag was ook het ding waarvoor mensen naar jou toe kwamen. Het was het bewijs dat je iets kon wat anderen niet konden, en een vaste afspraak met jezelf in maart.

Wie zo’n plek afgeeft, geeft meer af dan werk. Er komt een vraag vrij die lang onbeantwoord kon blijven: wie ben ik hier als ik dit niet meer doe? Het korte antwoord aan de nieuwe collega is soms een manier om die vraag nog even niet te horen.

De Génestet zegt niet hoe de kunst gaat. Hij zegt alleen dat het er een is.

Wat denk ik samen met deze plek te verliezen, behalve de plek zelf?


Epimelea is een app voor therapie die steunt op de existentiële school. Het gesprek loopt door van de ene sessie naar de volgende. Het archief wordt op het toestel versleuteld en is van wie het schreef.

Over de app: een AI-psycholoog voor langdurige therapie


Deze pagina gaat over een school binnen de psychotherapie. Ze is geen medisch advies en geen hulp in noodgevallen. Bent u nu in gevaar, bel dan 112. In Nederland is 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht bereikbaar via 113 en via de chat op 113.nl. In Vlaanderen is de Zelfmoordlijn dag en nacht bereikbaar via 1813. In andere landen vindt u een hulplijn op findahelpline.com.

Begin nu in uw browser Ontdek het op Google Play Download in de App Store

De eerste twee afspraken zijn gratis.

Nederlands