Biblioteka
Teksty o terapii egzystencjalnej i humanistycznej: czym zajmuje się ten nurt i skąd się wziął.
- Dlaczego zawsze szykuję dla gości za dużo, choć nikt mnie o to nie prosi? Krasicki, „Pan Podstoli”U Krasickiego Pan Podstoli zapowiada przyjazd listem i od razu pisze, że przyjaźń zakazuje okazałego przyjęcia. Gospodarz i tak szykuje obiad, przechadzkę i podwieczorek. Strona o gościnności, w której gość wyczuwa niepokój gospodarza, zanim zdąży zgłodnieć.
- Dlaczego wszyscy mówią, co trzeba zrobić, a nikt tego nie robi? Fredro, „Trzebaby”U Fredry czterech podróżnych zabłąkanych w zimowym lesie rozpala ogień. Każdy mówi, czego jeszcze trzeba, i każdy przy tym się kładzie. Strona o „trzeba by”, które brzmi jak udział w sprawie i właśnie ten udział zastępuje.
- Dlaczego poprawiam swoją pracę pod klienta, aż przestaje być moja? Norwid, „Ad leones”U Norwida rzeźbiarz lepi chrześcijan rzuconych lwom, a przyjaciele podsuwają mu rozsądne poprawki, jedną po drugiej. Kupiec zamawia z tego „Kapitalizację”. Strona o pracy, którą można stracić, choć nikt nie postanowił jej oddać.
- Dlaczego im dłużej się przygotowuję, tym gorzej wychodzi? Krasicki, „Zbytek przygotowania”U Krasickiego diabłu do szkolnego przedstawienia doklejają ogon na sześć łokci. W dniu występu archanioł wylatuje z komnaty, a diabeł utyka w drzwiach. Strona o przygotowaniach, przez które do niczego w ogóle nie dochodzi.
- Dlaczego zapisuję wszystko na później i nigdy do tego nie wracam? Kraszewski, «Szuflada i głowa»U Kraszewskiego sławny uczony pokazuje szufladę, do której przez trzydzieści cztery lata odkładał rozum i naukę. Ktoś z boku zauważa, gdzie ich brakuje. Strona o odkładaniu myśli na potem.
- Dlaczego chcę obu rzeczy naraz i w końcu nie mam żadnej? Fredro i osiołek przy dwóch żłobachDwie dobre rzeczy, a wybrać nie umiesz i tracisz obie. Fredro opisał osiołka, który przez cały dzień stoi między owsem a sianem.
- Dlaczego robię z drobnej przysługi wielką łaskę: Krasicki, „Furman i motyl”Podwiozłeś kogoś po drodze, a mówisz o tym jak o poświęceniu. Krasicki w sześciu wierszach pokazał motyla, który z litości zlatuje z wozu i życzy furmanowi szczęśliwej drogi.
- Dlaczego daję się namówić, a potem zostaję sam z problemem? Mickiewicz, lis i koziełKtoś zachwyca się czymś tak bardzo, że wchodzisz w to bez namysłu. Potem on jest już na zewnątrz, a ty w środku. Mickiewicz opisał to w bajce o lisie i kozle.
- Dlaczego radzę innym to, czego sam nie robię? Kochanowski i fraszka o kaznodzieiMówisz przyjacielowi, żeby odpoczął, a sam pracujesz do nocy. U Kochanowskiego prałat pytany, czemu nie żyje tak, jak uczy, odpowiada wesoło i bez wstydu.
- Dlaczego pomagam z zapałem, a potem szybko mi się nudzi? Orzeszkowa i „Dobra pani”Bierzesz czyjąś sprawę na siebie z całym sercem, a po roku ta sprawa cię męczy. U Elizy Orzeszkowej bogata wdowa zabiera do siebie pięcioletnią sierotę z domu mularza i po latach nie rozumie, jak mogła ją kochać.
- Dlaczego obrywam i gdy ostrzegam, i gdy milczę? Krasicki i „Pan i pies”Powiesz, że coś się psuje, i jesteś winny, że psujesz humor. Nie powiesz, i jesteś winny, że nie powiedziałeś. Krasicki zmieścił to w czterech wersach o psie, który dostał za jedno i za drugie.
- Dlaczego po latach zmian chcę wreszcie gdzieś osiąść? Sienkiewicz i „Latarnik”Przeprowadzki, nowe prace, kolejne miasta. Aż pewnego dnia chcesz tylko, żeby to się skończyło. Sienkiewicz opisał starca, któremu marzyła się już tylko latarnia na skale.
- Dlaczego to, czym się tak przejmowałem, po czasie wydaje mi się błahe? Kochanowski i „Fraszki to wszytko”Rok temu nie spałeś przez sprawę, która dziś wydaje się drobiazgiem. Kochanowski nazwał fraszką wszystko, co myślimy i robimy, a sam pisał dalej.
- Dlaczego drażni mnie to, co innych cieszy? Prus i „Katarynka”Sąsiedzi cieszą się z czegoś, co ciebie tylko drażni. Pan Tomasz z noweli Prusa nie znosił katarynek, aż zobaczył, czym ten sam fałszywy dźwięk jest dla kogoś innego.
- Dlaczego mówię ludziom to, co chcą usłyszeć: Krasicki i dwaj malarzeKoleżanka pyta, czy dobrze zrobiła, a ty mówisz „jasne”, choć myślisz inaczej. Krasicki opisał dwóch malarzy. Lepiej zarabiał ten, który malował twarze piękniejsze niż podobne.
- Dlaczego zarzekam się, że nigdy, a potem to robię? Fredro i „Śluby panieńskie”W „Ślubach panieńskich” Fredry dwie panny przysięgają, że nigdy nie wyjdą za mąż, a pierwsze zastrzeżenie pada w następnym wersie. Zarzekanie się bywa sposobem, by ciągle myśleć o tym, od czego się odżegnuję.
- Dlaczego biorę udział w wyścigu o rzeczy, których nie potrzebuję? Kochanowski i fraszka „O żywocie ludzkim”We fraszce Kochanowskiego ktoś rzuca z nieba drobiazg, a ludzie rwą sobie rękawy i wynoszą z tłoku nawet śmieci. Wartość rzeczy nadaje tłok.
- Dlaczego najlepiej czuję się u siebie: Krasicki, żółw i myszKtoś ci współczuje, że siedzisz w domu, a tobie tam dobrze. W czterowierszu Krasickiego żółw nie broni swojej skorupy. Mówi tylko, że jest jego.
- Dlaczego robię coś tylko dlatego, że inni to robią: Fredro i małpa w kąpieliZapisujesz się na to samo, co znajomi, i dziwisz się, że nic z tego nie masz. Małpa u Fredry podejrzała nie kąpiel, tylko to, jak pani w niej wygląda.
- Dlaczego trzymam się czegoś, co mnie ogranicza: Krasicki i ptaszki w klatceCoś cię uwiera, a jednak trwasz przy tym od lat. W bajce Krasickiego płacze tylko ten czyżyk, który pamięta pole. Młody nie ma za czym tęsknić.
- Dlaczego tak łatwo ulegam pochlebstwom: Krasicki, kruk i lisKtoś mówi dokładnie to, co chciałeś usłyszeć, i od razu mu wierzysz. Krasicki w bajce o kruku i lisie pisze, kto daje się zwieść najłatwiej.
- Dlaczego kłócimy się o drobiazgi: Fredro, „Zemsta” i mur granicznySpór z sąsiadem o płot, miedzę albo miejsce parkingowe rzadko dotyczy płotu. Fredro pokazał to na murze, o który biją się dwaj starzy sąsiedzi.
- Dlaczego znajomi są tylko na dobre czasy: Krasicki i zajączekNa urodziny przychodzi dwadzieścia osób, do przeprowadzki nie zgłasza się nikt. Krasicki opisał zająca, który był przyjacielem wszystkich.
- Dlaczego doceniam coś dopiero, gdy to stracę: Mickiewicz i zdrowieMieszkanie, praca, spokojny poranek. Ich wartość widać dopiero, kiedy znikną. Mickiewicz porównał to do zdrowia.
- Troska o siebie u Foucaulta: Alkibiades i rządzenie innymiJak Foucault czyta platońskiego „Alkibiadesa” w „Hermeneutyce podmiotu” i dlaczego troska o siebie zaczyna się tam od pragnienia, by rządzić innymi.
- Troski ostateczne u Yaloma: śmierć, wolność, izolacja, brak sensuIrvin Yalom oparł psychoterapię egzystencjalną na czterech troskach ostatecznych, których nikt nie omija. Czym są i dlaczego nie da się ich rozwiązać jak problemu.
- Logoterapia i wola sensu. Co to jest logoterapia FranklaViktor Frankl uznał pytanie o sens za najbardziej ludzką potrzebę, a nie za objaw. Czym jest logoterapia i czy sens się znajduje, czy wyznacza.