Bibliotheek

Waarom wantrouw ik mensen die mooi kunnen praten?

Een verkoper op een beurs of een nieuwe collega die in de eerste week al iedereen bij naam kent. Ze spreken vloeiend en vriendelijk. Ze zeggen niets fout. Toch zet je je schrap, nog voor je weet waarom.

Een vos die de beer oom noemt

In Van den vos Reynaerde, een dierenepos uit de dertiende eeuw, wordt de beer Brune naar de vos gestuurd. Hij moet hem naar het hof van de koning halen. Reynaert ontvangt hem hartelijk: «Oem Bruun, gheselle, willecome!», oom Brune, makker, welkom.

Brune is gewaarschuwd. Hij weet wie de vos is. En toch gaat hij mee.

Het woord dat de beer zelf zegt

Reynaert klaagt over zijn karige kost: hij moet honing eten, en daar krijgt hij buikpijn van. Op dat ene woord springt Brune op:

‘Helpe, lieve vos Reynaert, Hebdi honich dus onwaert?

— Van den vos Reynaerde, v. 575–576, ed. Besamusca en Bouwman, Reynaert in tweevoud (2002), dbnl

Veracht u honing zozeer? Honing gaat bij hem boven alle gerechten. De vos belooft hem een dorpeling in de buurt met zoveel honing dat Brune er zeven jaar niet doorheen komt: «Dat soudic hu gheven in hu ghewout», dat zou ik u in bezit geven.

De vos hoeft niet te overtuigen. Hij noemt alleen wat de beer al wilde, de warme begroeting is versiering. Brune gelooft de honing.

Wat het wantrouwen bewaakt

Misschien gaat het schrapzetten bij een mooie prater niet om hem. Een gladde zin is ongevaarlijk zolang er niets in zit dat je wilt horen. Gevaarlijk wordt hij pas als hij precies jouw honing noemt: erkenning, een kans, eindelijk iemand die je begrijpt.

Wie dat van zichzelf weet, wantrouwt misschien elke vlotte spreker. Het is dan geen oordeel over de ander. Het is een herinnering aan hoe snel je zelf meeloopt als het juiste woord valt.

Mijn eigen woord

Welk woord zou mij doen meelopen, en waarom hoor ik het liever niet uit de mond van iemand die goed kan praten?

Epimelea is een app voor therapie die steunt op de existentiële school. Het gesprek loopt door van de ene sessie naar de volgende. Het archief wordt op het toestel versleuteld en is van wie het schreef.

Over de app: een AI-psycholoog voor langdurige therapie

Deze pagina gaat over een school binnen de psychotherapie. Ze is geen medisch advies en geen hulp in noodgevallen. Bent u nu in gevaar, bel dan 112. In Nederland is 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht bereikbaar via 113 en via de chat op 113.nl. In Vlaanderen is de Zelfmoordlijn dag en nacht bereikbaar via 1813. In andere landen vindt u een hulplijn op findahelpline.com.