Waarom weet ik nooit wat ik moet zeggen als ik ergens op visite ben?
De stoelen staan in een kring. Iemand vertelt over een verbouwing terwijl een ander over de file op de A2 praat, en je knikt, pakt nog een stukje kaas en zegt de hele avond weinig. Drie dingen had je kunnen zeggen. Het gebrek aan gesprekspartners is niet het probleem. Er zat iemand naast je die je had willen aanspreken.
Een kop thee bij de Stastoks
In de Camera Obscura van Nicolaas Beets (onder het pseudoniem Hildebrand) komen er „menschen op een kopje thee”. De student Pieter Stastok is thuis bij zijn ouders. In zijn eigen huis, in zijn eigen kamer, gaat het gesprek over de kou in de kerk en de stand der fondsen. Een makelaar vertelt studentengrappen die nooit hebben plaatsgevonden.
Pieter luistert half en houdt zich bezig met iets anders:
PIETER is onder zijne verhalen afgetrokken, rookt wanhopig door, grinnikt als er een vertelsel, en stopt een nieuwe als er een pijp uit is.
— Hildebrand (Nicolaas Beets), „Er komen menschen op een kopje thee om verder het avondje te passeren", Camera Obscura (6e druk, 1864), Wikisource
Later staat hij achter de stoel van Koosje, een meisje van zeventien. Ze speelden samen toen ze klein waren. Hij blijft daar staan. Vraagt iemand hem iets voor te dragen, dan zegt hij „och kom!” en „ik kan waaratje niets?”.
Wie er makkelijk praat
De verteller, Pieters neef, praat die avond zonder moeite. Hij draagt een gedicht voor, kijkt Koosje recht aan en maakt „veel werk van de zeventienjarige”. Hij is op bezoek en heeft niets te verliezen. Wat hij zegt, mag mislukken.
Bij Pieter ligt dat anders. Elk woord richt hij op haar, en Hildebrand lacht om hem, en de lezer lacht mee. Geen leeg hoofd. Pieter rookt niet uit verveling. Hij rookt „wanhopig”.
Te veel op het spel
Zwijgen op visite voelt als een tekort: er komt niets uit je mond. Soms is het omgekeerd. Er is te veel dat iets zou betekenen, terwijl de praat over de file niets kost, dus iedereen doet mee. Eén gesprek kan wel iets kosten. Daar blijf je achter staan, met een pijp of een glas in je hand.
Pieter wijkt niet van de stoel. Hij gaat ook niet weg. Zijn zwijgen staat precies naast de persoon om wie het gaat.
Naast wie sta ik als ik op visite niets zeg, en wat zou ik die persoon willen vertellen als het niet mocht mislukken?
Epimelea is een app voor therapie die steunt op de existentiële school. Het gesprek loopt door van de ene sessie naar de volgende. Het archief wordt op het toestel versleuteld en is van wie het schreef.
Over de app: een AI-psycholoog voor langdurige therapie
Deze pagina gaat over een school binnen de psychotherapie. Ze is geen medisch advies en geen hulp in noodgevallen. Bent u nu in gevaar, bel dan 112. In Nederland is 113 Zelfmoordpreventie dag en nacht bereikbaar via 113 en via de chat op 113.nl. In Vlaanderen is de Zelfmoordlijn dag en nacht bereikbaar via 1813. In andere landen vindt u een hulplijn op findahelpline.com.