Biblioteka

Dlaczego mówię ludziom to, co chcą usłyszeć?

Przyjaciółka zaprasza na kawę do mieszkania, które kupiła na trzydziestoletni kredyt. Kuchnia jest ciemna, okna wychodzą na ruchliwą ulicę. Pyta: „I jak?”. Odpowiadasz, że przytulnie i z czasem da się to urządzić, po czym wracasz do domu i myślisz, że nigdy byś tam nie zamieszkał. Kolega opowiada o firmie. Znowu mówisz coś miłego. Nikt cię nie zmuszał. Słowa przyszły same.

Dwaj malarze

Ignacy Krasicki zmieścił tę sytuację w sześciu wersach. Bajka „Malarze” opowiada o dwóch portrecistach. Piotr malował świetnie i był biedny. Jan malował mało i słabo, a zarabiał więcej. Krasicki kończy jednym dwuwierszem:

Dla czegoż los tak różny mieli ci malarze? Piotr malował podobne, Jan piękniejsze twarze.

— Ignacy Krasicki, «Malarze», Bajki nowe, część czwarta (Dzieła Krasickiego, Wikisource)

Za co płacą klienci Jana

Krasicki nie pisze, że Jan kłamał. Pisze „piękniejsze”, nie „fałszywe”. Klienci Jana wiedzieli, jak wyglądają. Płacili za twarz, którą chcieli zobaczyć. Jan to rozumiał i dawał im ją.

Tak samo bywa przy stole. Miła wersja drugiego człowieka to rzadko oszustwo. Częściej to opłata. Mówię „przytulnie”, a w zamian zostaję kimś, z kim dobrze się rozmawia. Ktoś, kto maluje podobne twarze, ryzykuje, że jak Piotr zostanie z niczym.

Tyle że i ta opłata kosztuje. Ludzie, którym mówię tylko miłe rzeczy, znają moje portrety, a nie moje zdanie, więc kiedy naprawdę potrzebują czyjegoś spojrzenia, nie przychodzą do mnie. Z czasem sam przestaję wiedzieć, co widzę. Zauważam to dopiero, gdy ktoś zapyta mnie wprost, a ja nie mam odpowiedzi.

Piotr nie jest tu bohaterem. Wierny portret też bywa okrutny. I nie każdy, kto pyta, chce prawdy. Bajka nie mówi, który malarz miał rację. Pokazuje tylko, za co ludzie płacili.

Portret bez zamówienia

Co zobaczyłbym w tym człowieku, gdybym nie potrzebował, żeby mnie lubił?

Epimelea to aplikacja oparta na szkole egzystencjalnej. Rozmowa ciągnie się od spotkania do spotkania. Archiwum jest szyfrowane na urządzeniu i należy do tego, kto je napisał.

O aplikacji: psycholog AI do długiej terapii

Ta strona opisuje jedną ze szkół psychoterapii. Nie jest poradą medyczną ani pomocą w nagłych wypadkach. Jeśli jesteś teraz w niebezpieczeństwie, dzwoń pod numer alarmowy 112. W Polsce całą dobę działa telefon wsparcia w kryzysie emocjonalnym 116 123. W innych krajach linię wsparcia znajdziesz na findahelpline.com.