Dlaczego po latach zmian chcę wreszcie gdzieś osiąść?
Siedem adresów w ciągu dziesięciu lat. Trzy kraje, pięć zmian pracy. Kartony, których zawartość rozkłada się na półkach tylko po to, by za chwilę trafić z powrotem do środka. Kiedyś każda przeprowadzka pachniała nowym początkiem. Dziś, gdy ktoś wspomina o ofercie za granicą, reakcją jest raczej zmęczenie. Jedynym pragnieniem staje się wstrzymanie tego procesu.
Wniosek przed konsulem
W „Latarniku” Henryka Sienkiewicza, w epizodzie z Aspinwall przy Kanale Panamskim, wolne jest stanowisko latarnika. Zgłasza się po nie Skawiński, siwy mężczyzna. Konsul waha się; kandydat wydaje mu się za stary. Wtedy Skawiński wypowiada zdanie:
„Jestem stary, potrzebuję spokoju! Potrzebuję sobie powiedzieć: tu już będziesz siedział, to jest twój port.”
— Henryk Sienkiewicz, „Latarnik”, rozdz. I, Pisma Henryka Sienkiewicza, t. V, Warszawa, Gebethner i Wolff, 1883 (Wikisource)
Nie prosi o latarnię. Prosi o możliwość wypowiedzenia wewnętrznego nakazu: „tu już będziesz siedział”.
Kołki wyrywane przez wiatr
Biografia Skawińskiego to wędrówka przez cztery części świata. Kopał złoto, łowił wieloryby, zakładał fermy. Sienkiewicz sprowadza ten ciąg zdarzeń do jednego obrazu: za każdym razem, gdy starzec rozbijał namiot, by osiedlić się na stałe, wiatr wyrywał kołki i niósł go dalej. Wojny i choroby mieszczą się w tej historii w kilku linijkach.
Skawiński próbował się zatrzymać. Za każdym razem. Tułaczka była tym, co zostawało po upadku kolejnego namiotu. Z biegiem lat pragnienia kurczyły się, aż, jak pisze autor, opanowała go „tylko jedna myśl: myśl spoczynku”.
Podobny mechanizm bywa widoczny w życiu współczesnym. Każda przeprowadzka miała powód: lepsza praca, związek, ucieczka od czegoś. Z zewnątrz wygląda to na niespokojną naturę. Od środka bywa raczej serią wiatrów, które wymuszały zmianę miejsca.
Port na skale
Latarnia stoi na nagiej skale, z dala od miasta. Otacza ją morze, ptaki i schody prowadzące na wieżę. Skawiński czuje się jak zwierzę, które wreszcie schroniło się przed pogonią, a miejscem jego marzeń nie jest dom, ogród ani rodzinne strony. To ziemia, z której nic go już nie wyrzuci.
Słowo „osiąść” brzmi jak wybór miejsca. Często jednak chodzi o coś innego: o to, żeby przestało mną rzucać. Miejsce jest wtedy drugorzędne. Liczy się, że jutro będzie tak samo jak dziś.
To, co przychodzi w ciszy
Sienkiewicz nie kończy opowieści na spokoju. Kiedy na skale wszystko już się uciszyło, do starca wraca to, co przez lata zagłuszała droga. Przychodzi paczka polskich książek i Skawiński zapomina o całym świecie, a potem o latarni. Nie będę tu opowiadał zakończenia. Wystarczy, że cisza, o którą prosił, okazała się pełna.
Tak bywa po latach ruchu. Zatrzymujesz się, rozpakowujesz ostatni karton i nagle masz czas na to, czego w biegu nie było słychać. Tęsknotę. Żal za kimś. Pytanie, po co to wszystko było.
Czy chcę osiąść gdzieś, czy chcę, żeby coś we mnie przestało się wreszcie ruszać?
Epimelea to aplikacja oparta na szkole egzystencjalnej. Rozmowa ciągnie się od spotkania do spotkania. Archiwum jest szyfrowane na urządzeniu i należy do tego, kto je napisał.
O aplikacji: psycholog AI do długiej terapii
Ta strona opisuje jedną ze szkół psychoterapii. Nie jest poradą medyczną ani pomocą w nagłych wypadkach. Jeśli jesteś teraz w niebezpieczeństwie, dzwoń pod numer alarmowy 112. W Polsce całą dobę działa telefon wsparcia w kryzysie emocjonalnym 116 123. W innych krajach linię wsparcia znajdziesz na findahelpline.com.