Biblioteka

Dlaczego zarzekam się, że nigdy, a potem to robię?

Po kłótni postanawiasz: nie napiszesz do niej pierwszy. Opowiadasz o tym koledze, by miał świadka. Telefon leży ekranem w dół przez tydzień. Sprawdzasz, czy nadal tak jest. Liczysz dni bez kontaktu. Ósmego dnia piszesz.

Najdziwniejsze jest to, że w ciągu tych siedmiu dni myślałeś o niej więcej niż przez cały poprzedni miesiąc.

Przysięga na dwa głosy

Od tego zaczyna swoją komedię Aleksander Fredro. Klara i Aniela postanawiają nie wychodzić za mąż. Samo postanowienie im nie wystarcza, więc podają sobie ręce i mówią razem, powoli, jak w kościele:

„Przyrzekam na kobiéty stałość niewzruszoną, Nienawidzieć ród męzki, nigdy nie być żoną.”

— Aleksander Fredro, Śluby panieńskie, czyli Magnetyzm serca, akt I, Dzieła Aleksandra Fredry, t. IV, Warszawa, Gebethner i Wolff, 1880, s. 40

Następny wers należy do Anieli. Nienawidzić, owszem, ale nie stryja. Klara dorzuca ojca. Przysięga jeszcze nie wybrzmiała, a już ma wyjątki, choć panny przysięgają głośno, będąc same.

Dla kogo się przysięga

Przysięga ma słuchacza. Słucha ten, kto przysięga, i ten, kim chciałby być: stały, niewzruszony, odporny.

Dlatego „nigdy” rzadko jest zwykłą decyzją. Decyzji się nie pilnuje, po prostu się ją wykonuje. „Nigdy” wymaga straży. Co dzień trzeba sprawdzać, czy się trzyma, a żeby sprawdzić, trzeba pomyśleć o tym, czego się wyrzekło. Zakaz staje się zajęciem.

Fredro buduje na tym całą sztukę. Od chwili ślubowania panny rozmawiają tylko o mężczyznach, których mają nienawidzić, a śluby wypełniają im dzień lepiej niż jakikolwiek zalotnik.

Wyjątek w następnej linijce

Zastrzeżenie Anieli jest zabawne i prawdziwe. Ona od początku wie, że „nigdy” to za dużo. Przysięga mimo to, bo wielkie słowo coś daje: spokój na dziś i poczucie, że sprawa jest zamknięta.

Sprawa nie jest zamknięta. Została tylko przeniesiona tam, gdzie trzeba jej doglądać. Kiedy przysięga w końcu pęka, często nie z braku sił. Pęka, bo pilnowanie jej stało się cięższe niż to, przed czym miała chronić.

Można wtedy uznać się za słabego. Można też zapytać, czemu ta przysięga służyła i co tak długo trzymała pod strażą.

O czym nie musiałbym pamiętać, gdybym nie przysięgał, że tego nie zrobię?

Epimelea to aplikacja oparta na szkole egzystencjalnej. Rozmowa ciągnie się od spotkania do spotkania. Archiwum jest szyfrowane na urządzeniu i należy do tego, kto je napisał.

O aplikacji: psycholog AI do długiej terapii

Ta strona opisuje jedną ze szkół psychoterapii. Nie jest poradą medyczną ani pomocą w nagłych wypadkach. Jeśli jesteś teraz w niebezpieczeństwie, dzwoń pod numer alarmowy 112. W Polsce całą dobę działa telefon wsparcia w kryzysie emocjonalnym 116 123. W innych krajach linię wsparcia znajdziesz na findahelpline.com.